Што е калциум (Ca)
Kalciumot e esencijalen i najzastapen mineral vo čovečkoto telo, sočinuva okolu 1–2% od telesnata težina. Okolu 99% od ovoj mineral se naoѓa vo koskite i zabite, dodeka preostanatite 1% se prisutni vo krvta, muskulite i meѓukletočnite tečnosti. Ovoj mineral e klučen za mnogu fiziološki procesi, vklučuvajќi go formiranjeto i održuvanjeto na koskite i zabite, kontrakcijata na muskulite, prenosot na nervnite impulsi i zgrutnuvanjeto na krvta. Bidejќi teloto ne može da go sintetizira ovoj mineral, neophodno e da se vnesuva preku hrana ili suplementi.
Улога на калциумот (Ca)
Ovoj mineral ima nekolku klučni funkcii vo teloto:
- Formiranje i održuvanje na koskite i zabite: Ovoj mineral e glaven gradežen materijal za koskite i zabite, pomaga vo održuvanjeto na nivnata cvrstina i struktura. Vo tekot na detstvoto, adolescencijata i ranata zrelost ovoj mineral pridonesuva za rastot na koskite, dodeka podocna vo životot pomaga vo održuvanjeto na gustinata na koskite i sprečuvanjeto na osteoporoza.
- Kontrakcija na muskulite: Ovoj mineral igra klučna uloga vo kontrakcijata na muskulite, vklučuvajќi go srceviot muskul. Ovozmožuva muskulnite vlakna da se kontrahiraat i opuštaat, što e neophodno za site vidovi dviženja.
- Prenos na nervnite impulsi: Ovoj mineral e klučen za prenosot na nervnite impulsi, ovozmožuvajќi im na nervnite kletki da komuniciraat. Ovoj proces e neophoden za normalnoto funkcioniranje na mozokot i nervniot sistem.
- Zgrutnuvanje na krvta: Ovoj mineral e važen za koagulacijata na krvta. Gi aktivira proteinite potrebni za formiranje na krvni zgrutoci, koi pomagaat vo sprečuvanjeto na prekumerno krvarenje po povredi.
- Enzimski reakcii: Ovoj mineral deluva kako koenzim vo brojni enzimski reakcii koi se neophodni za metaboličkite procesi vo teloto.
Недостаток на калциум (Ca)
Nedostatokot na ovoj mineral može da dovede do nekolku zdravstveni problemi:
- Osteoporoza: Dolgotrajniot nedostatok na ovoj mineral može da ja namali gustinata na koskite, zgolemuvajќi go rizikot od frakturi i osteoporoza, osobeno kaj postarite lica.
- Rahitis: Kaj decata, nedostatokot na ovoj mineral može da predizvika rahitis, sostojba koja se karakterizira so meki i deformirani koski poradi nedovolna mineralizacija.
- Hipokalcemija: Ovaa sostojba nastanuva koga nivoata na ovoj mineral vo krvta se premnogu niski, što predizvikuva simptomi kako grčevi vo muskulite, trpnenje na prstite, konfuzija i problemi so srceviot ritam.
- Problemi so zabite: Nedostatokot na ovoj mineral može da gi oslabi zabite, zgolemuvajќi go rizikot od karies i drugi dentalni problemi.
Прекумерен внес
Prekumerniot vnes na ovoj mineral može da ima negativni efekti:
- Hiperkalcemija: Ovaa sostojba nastanuva koga nivoata na ovoj mineral vo krvta se previsoki, što predizvikuva simptomi kako gadenje, povraќanje, zapek, bolka vo stomakot, a vo teški slučai može da gi ošteti bubrezite i da sozdade problemi so srceto.
- Kamen vo bubrezite: Dolgotrajniot vnes na visoki dozi na ovoj mineral može da go zgolemi rizikot od sozdavanje na kamen vo bubrezite, osobeno koga se kombinira so visok vnes na vitamin D.
- Namalena apsorpcija na drugite minerali: Prekumerniot vnes na ovoj mineral može da ja popreči apsorpcijata na drugi esencijalni minerali kako što se magnezium i cink.
Поврзани витамини и минерали
